Toczeń rumieniowaty krążkowy (DLE, discoid lupus erythematosus) należy do przewlekłych chorób autoimmunologicznych obejmujących przede wszystkim skórę oraz mieszki włosowe. Schorzenie to stanowi jedną z najczęstszych przyczyn łysienia bliznowaciejącego i może prowadzić do trwałej utraty włosów. Zmiany chorobowe najczęściej pojawiają się na skórze owłosionej głowy, gdzie rozwijający się proces zapalny uszkadza struktury mieszka włosowego, w tym komórki macierzyste. W konsekwencji dochodzi do nieodwracalnego zaniku mieszków oraz powstawania obszarów trwałego wyłysienia.

Choroba częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn, natomiast przypadki u dzieci obserwowane są stosunkowo rzadko. Patogeneza DLE jest złożona i wieloczynnikowa. W rozwoju schorzenia uczestniczą zarówno predyspozycje genetyczne, jak i zaburzenia odporności wrodzonej oraz nabytej. Istotną rolę odgrywają także czynniki środowiskowe, między innymi ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe, przewlekły stres czy infekcje, które mogą nasilać reakcję autoimmunologiczną.

Zmiany skórne w przebiegu tocznia rumieniowatego krążkowego początkowo mają postać dobrze odgraniczonych, czerwonofioletowych plam lub grudek. Z czasem ogniska stopniowo się powiększają, tworząc obszary wyłysienia. Charakterystyczne są zaczopowane ujścia mieszków włosowych, obecność rumienia oraz mocno przylegającej łuski. Wraz z postępem choroby pojawiają się cechy zaniku skóry, przebarwienia lub odbarwienia, a także teleangiektazje, czyli poszerzone drobne naczynia krwionośne widoczne na powierzchni skóry. Pacjenci często zgłaszają świąd, pieczenie, ból oraz zwiększoną tkliwość zajętych okolic.

W obrazie histopatologicznym stwierdza się nasilony naciek limfocytarny zlokalizowany wokół środkowej części mieszka włosowego. W końcowym stadium choroby obserwuje się obecność gładkich, białawych i atroficznych blaszek pozbawionych ujść mieszków włosowych, co świadczy o trwałym zniszczeniu aparatu włosowego.