Grzybica skóry głowy jest zakaźną chorobą wywoływaną przez grzyby dermatofitowe atakujące warstwę rogową naskórka oraz mieszki włosowe. Zakażenie może obejmować owłosioną skórę głowy, ale również okolice brody, brwi i rzęs. Schorzenie najczęściej występuje u dzieci, szczególnie w wieku szkolnym, jednak może pojawić się także u osób dorosłych. Do zakażenia dochodzi poprzez bezpośredni kontakt z osobą chorą lub zwierzęciem będącym nosicielem dermatofitów, a także przez używanie wspólnych przedmiotów codziennego użytku, takich jak szczotki, grzebienie, ręczniki czy nakrycia głowy.

Objawy grzybicy skóry głowy są zróżnicowane i zależą od rodzaju grzyba wywołującego zakażenie oraz reakcji organizmu pacjenta. Choroba może przebiegać łagodnie, objawiając się jedynie niewielkim świądem i delikatnym złuszczaniem skóry, ale może także prowadzić do rozległych stanów zapalnych z bolesnymi naciekami i zmianami ropnymi. Charakterystyczne jest łamanie się włosów na różnej wysokości, ich matowienie oraz występowanie ogniskowego przerzedzenia lub utraty włosów. Skóra głowy bywa zaczerwieniona, podrażniona i nadmiernie wrażliwa na dotyk. Najczęściej zakażenia wywołują dermatofity z rodzajów Microsporum oraz Trichophyton.

Do podstawowych objawów grzybicy skóry głowy należą świąd, nieregularne lub wyraźnie odgraniczone ogniska łysienia, łamiące się włosy oraz złuszczanie naskórka. W zależności od czynnika etiologicznego wyróżnia się kilka postaci choroby.

Grzybica drobnozarodnikowa wywoływana jest głównie przez Microsporum canis oraz Microsporum audouinii. Zmiany chorobowe najczęściej lokalizują się w okolicy skroniowej lub potylicznej. Ogniska mają zwykle okrągły kształt i pokryte są drobnym złuszczaniem. W zakażeniach antropofilnych odczyn zapalny jest zazwyczaj niewielki, natomiast w zakażeniach zoofilnych może być znacznie nasilony. Włosy w obrębie zmian stają się kruche i łamią się kilka milimetrów nad powierzchnią skóry, tworząc charakterystyczne ogniska przerzedzenia.

Grzybica strzygąca związana jest najczęściej z zakażeniem przez Trichophyton verrucosum oraz Trichophyton mentagrophytes var. granulosum. W przebiegu tej postaci pojawiają się duże, silnie zapalne guzy i nacieki ze skłonnością do rozmiękania oraz wydzielania treści ropnej. Włosy mogą wypadać samoistnie, a skóra głowy staje się bolesna i obrzęknięta. U części pacjentów obserwuje się również objawy ogólne, takie jak gorączka, osłabienie czy powiększenie węzłów chłonnych. Nieleczone zmiany mogą prowadzić do trwałego uszkodzenia mieszków włosowych i bliznowacenia skóry.

Rzadziej występującą postacią jest grzybica woszczynowa, wywoływana przez Trichophyton schoenleinii. Charakterystycznym objawem są tarczki woszczynowe otaczające mieszki włosowe. Mają one żółtawe zabarwienie i specyficzny kształt przypominający miseczki. W przebiegu choroby dochodzi do nadmiernego wypadania włosów, stopniowego zaniku mieszków włosowych oraz bliznowacenia skóry głowy. Włosy stają się suche, matowe, łamliwe i pozbawione naturalnego połysku.

Leczenie grzybicy skóry głowy opiera się przede wszystkim na terapii skojarzonej, łączącej stosowanie leków przeciwgrzybiczych podawanych doustnie z preparatami aplikowanymi miejscowo na skórę głowy. . Uzupełnieniem leczenia są preparaty miejscowe w postaci kremów, maści, płynów oraz szamponów przeciwgrzybiczych.