Rozwarstwiające zapalenie skóry głowy
Rozwarstwiające zapalenie skóry głowy jest przewlekłą chorobą zapalną dotyczącą mieszków włosowych skóry owłosionej głowy. Schorzenie występuje przede wszystkim u młodych dorosłych, częściej u mężczyzn, zwłaszcza osób z wysokim fenotypem skóry. Choroba ma charakter nawrotowy i przewlekły, a jej przebieg może prowadzić do znacznego dyskomfortu fizycznego oraz pogorszenia jakości życia pacjentów. Zmiany chorobowe najczęściej lokalizują się na szczycie głowy oraz w okolicy potylicznej.
Początkowym etapem rozwoju choroby jest zamknięcie ujść mieszków włosowych. Następnie dochodzi do nagromadzenia treści łojowej i keratynowej w obrębie mieszka włosowego, co prowadzi do jego poszerzenia oraz uszkodzenia. Wokół zajętych mieszków włosowych rozwija się proces zapalny, którego skutkiem jest pojawienie się krost, bolesnych guzków oraz ropni. Zmiany te mogą łączyć się ze sobą poprzez przetoki, tworząc rozległe ogniska zapalne.
Guzki występujące w przebiegu choroby są zazwyczaj wypełnione treścią ropną. W obrębie zmian mogą pojawiać się również charakterystyczne kępki włosów wyrastające z jednego ujścia mieszkowego. U części pacjentów obserwuje się jałowe ropnie oraz torbiele. W wyniku przewlekłego stanu zapalnego dochodzi do niszczenia mieszków włosowych i stopniowego powstawania łysienia bliznowaciejącego. Zmiany mogą być bolesne, a okresowe zaostrzenia choroby prowadzą do wycieku treści ropnej i tworzenia rozległych blizn.
Dokładna przyczyna rozwarstwiającego zapalenia skóry głowy nie została do końca poznana. Uważa się jednak, że kluczową rolę odgrywa okluzja jednostki włosowo-łojowej, czyli zamknięcie ujścia lub lejka mieszka włosowego. Niedrożność prowadzi do pęknięcia ściany mieszka włosowego i uwolnienia jego zawartości do otaczających tkanek. Powoduje to indukcję kaskady stanu zapalnego oraz rozwój przewlekłego procesu zapalnego. W patogenezie choroby mogą uczestniczyć również czynniki immunologiczne, genetyczne oraz zaburzenia mikrobiologiczne skóry.
Rozpoznanie choroby opiera się głównie na obrazie klinicznym. W niektórych przypadkach wykonuje się badania histopatologiczne lub mikrobiologiczne w celu wykluczenia innych schorzeń skóry głowy. Leczenie jest trudne i długotrwałe. Stosuje się antybiotyki, leki przeciwzapalne, retinoidy oraz preparaty miejscowe ograniczające stan zapalny.
Rozwarstwiające zapalenie skóry głowy jest chorobą przewlekłą o tendencji do nawrotów. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie mogą jednak ograniczyć rozwój zmian zapalnych, zmniejszyć ryzyko powstawania blizn.
