Łysienie plackowate
Łysienie plackowate to przewlekła choroba autoimmunologiczna o podłożu zapalnym, w której układ odpornościowy, z udziałem limfocytów T, atakuje mieszki włosowe, prowadząc do nagłej utraty włosów. Najczęściej objawia się pojawieniem wyraźnie odgraniczonych, okrągłych lub owalnych ognisk pozbawionych włosów. Zmiany mogą obejmować nie tylko skórę głowy, ale również brwi, rzęsy czy brodę.
Dla wielu pacjentów charakterystyczne jest nagłe zauważenie „łysego placka” podczas czesania lub mycia włosów. Skóra w miejscu utraty włosów zazwyczaj pozostaje gładka, bez blizn i złuszczania.
Choroba może wystąpić w każdym wieku, jednak najwięcej pierwszych epizodów obserwuje się przed 40. rokiem życia. Łysienie plackowate częściej współistnieje również z niektórymi chorobami i zaburzeniami genetycznymi, między innymi z zespołem Downa.
Dokładne przyczyny łysienia plackowatego nie zostały do końca poznane. Uważa się, że choroba rozwija się na skutek nieprawidłowej reakcji układu immunologicznego, w której limfocyty T atakują mieszki włosowe. Do czynników ryzyka należą: predyspozycje genetyczne i rodzinne występowanie chorób autoimmunologicznych, przewlekły stres lub silne obciążenie psychiczne, które mogą wyzwalać lub nasilać objawy, zaburzenia hormonalne, szczególnie choroby tarczycy, infekcje wirusowe i bakteryjne mogące aktywować nieprawidłową odpowiedź immunologiczną.
Łysienie plackowate często współwystępuje także z innymi chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak Hashimoto, łuszczyca, atopowe zapalenie skóry, bielactwo czy reumatoidalne zapalenie stawów.
W przebiegu łysienia plackowatego obserwuje się okresy remisji i nawrotów choroby. U części pacjentów odrastanie włosów jest możliwe – początkowo nowe włosy bywają cienkie, jasne i pozbawione pigmentu, jednak z czasem stopniowo odzyskują swoją grubość oraz naturalny kolor. U innych proces utraty włosów może postępować i obejmować większe obszary skóry głowy lub całe ciało.
W terapii stosuje się między innymi preparaty miejscowe, leczenie przeciwzapalne, immunoterapię oraz nowoczesne terapie ukierunkowane na modulowanie działania układu odpornościowego.
Łysienie plackowate rozlane
Jest odmianą łysienia plackowatego, która nie tworzy typowych, odgraniczonych ognisk wyłysienia. Zamiast tego dochodzi do nagłego i intensywnego przerzedzenia włosów na całej głowie.
Pacjenci często zauważają zwiększoną ilość włosów na szczotce, poduszce lub podczas mycia. Włosy stają się wyraźnie rzadsze, jednak bez charakterystycznych „placków”. Choroba może rozwijać się bardzo szybko i bywa mylona z łysieniem telogenowym.
Podobnie jak klasyczne łysienie plackowate, ma podłoże autoimmunologiczne i może współistnieć z innymi chorobami zapalnymi organizmu.
Łysienie plackowate jest złożoną chorobą o przebiegu indywidualnym dla każdego pacjenta, dlatego leczenie wymaga kompleksowego i często wielokierunkowego podejścia.